Όπως προαναφέρθηκε στον πρόλογο, η επιλογή των ονομάτων που έχουν συμπεριληφθεί
σ' αυτή την εφαρμογή, περιέχει μια αυθαίρετη τομή, όπως κάθε παρουσίαση
που δεν επιτρέπεται από το σχεδιασμό της να ξεπεράσει κάποια όρια μεγέθους.
Εδώ ετέθη διαισθητικά ένα όριο περί τα 250 ονόματα. Εξετάζοντας τον
πίνακα
των ονομάτων που διαμορφώθηκε σταδιακά, διαπιστώνουμε ότι τελικά επικρατεί
ένας ευρωπαιο- κεντρισμός. Ένας Ιάπωνας, Κινέζος, Πέρσης ή Ινδός θα διαμόρφωνε
τον πίνακα πιθανόν με διαφορετικό περιεχόμενο. Δεν είναι όμως άστοχο να
υποστηριχτεί ότι ο σημερινός πολιτισμός και η ιστορία, όπως αυτή γίνεται
σε γενικές γραμμές δεκτή από όλους με τα φωτεινά και μελανά σημεία της,
έχουν διαμορφωθεί κατά κύριο λόγο από Ευρωπαίους
...
Η επιλογή αυτή αδικεί επίσης ανθρώπους των μυθικών και των πρώτων ιστορικών
εποχών, για τους οποίους ελάχιστες και ασαφείς πληροφορίες υπάρχουν και
ευνοεί αυτούς που έζησαν τους 3-4 τελευταίους αιώνες, για τους οποίους
η
 |
ενημέρωσή μας είναι καλύτερη. Για παράδειγμα, ελάχιστοι βυζαντινοί αγιογράφοι
μάς είναι γνωστοί, διότι δημιουργός του ναού θεωρείτο ο χορηγός, εκείνος
που έδινε τα χρήματα και βεβαίως είχε άποψη επί του συνόλου. Σε ελάχιστες
περιπτώσεις γνωρίζουμε το όνομα ενός αγιογράφου ή αρχιτέκτονα, στους έντεκα
αιώνες του Βυζαντίου, αλλά σχεδόν πάντα μας είναι γνωστό το όνομα του χορηγού.
Αυτοί και άλλοι λόγοι οδήγησαν στο αποτέλεσμα να λείπουν ονόματα πολύ σημαντικών
ηγετών, οραματιστών, φιλοσόφων, καλλιτεχνών και αρχιτεκτόνων της αρχαιότητας
και της μεσαιωνικής εποχής, γιατί τα στοιχεία για τη ζωή τους είναι σχεδόν
ανύπαρκτα. 'Αρα δεν θα υπήρχε τίποτα να γραφτεί εδώ, πέρα από την παρουσίαση
και το σχολιασμό μερικών από τα έργα τους, πράγμα που ξεφεύγει όμως από
τους στόχους αυτής της εφαρμογής.
Εκτός από αυτές τις αντικειμενικές αδυναμίες, πρέπει να λάβουμε όμως
επίσης υπόψη ότι, ενώ στους πρώτους χρόνους η εξέλιξη της ιστορίας ήταν,
από τη σημερινή σκοπιά, αργόσυρτη και κατά κανόνα χωρίς απρόβλεπτες εξελίξεις,
από την Αναγέννηση και μετά, αλλά κυρίως κατά τους δύο τελευταίους αιώνες,
άρχισε μια εξελικτική πορεία με ραγδαίες ανακατατάξεις, κυρίως λόγω των
αλλαγών στις τέχνες, στην επιστήμη και την τεχνολογία γενικότερα και στην
ιατρική και τη βιολογία ειδικότερα. Αυτές οι αλλαγές, αφενός απελευθέρωσαν
σταδιακά τους ανθρώπους από δεισιδαιμονίες και φοβίες και τους έδωσαν αυτοπεποίθηση
για τον προορισμό και τις δυνατότητές τους και αφετέρου, έδωσαν την ευκαιρία
να αναδειχθούν έργα, γεγονότα και μαζί τους, αυτό που ενδιαφέρει εδώ, πρόσωπα.
Αυτά τα πρόσωπα υπερβάλλουν συχνότατα, ως προς τα αποτελέσματα της δράσης
τους, των προσωπικοτήτων των παλαιότερων ιστορικών περιόδων. Αυτό αποτυπώνεται
εξ άλλου και στη χρονολογική ομαδοποίηση των σημαντικών
προσώπων. Όσα σημαντικά ονόματα κι αν προστεθούν στις αρχαίες εποχές και
στη χιλιετία του μεσαίωνα, πολύ περισσότερα ονόματα με αποφασιστικής σημασίας
έργο είναι δυνατόν να αναφερθούν για την περίοδο 1500-2000, τα οποία δεν
περιέχονται όμως εδώ για να διατηρηθεί μια ισορροπία και να μην ξεπεράσει
αυτή η εφαρμογή κάποιο επιτρεπτό μέγεθος.
